10
بەرنامە سازی 21, تشرینی دووه‌م 2011

دەروازەیەك بەڕووی زمانی پرۆگرامسازی ++C وانەی دووەم

لەوانەی یەكەمدا باسی گرینگی زمانی ++C  و مێژووی سەرهەڵدان و  شێوازی گشتی نوسین و بنەماكانی نوسینی پرۆگرام  (syntax ) ی ئەو   زمانەمان بۆ ئێوەی بەرێز روون كردەوە، وە هەڵساین بە نوسینی پرۆگرامێگی بچوك بۆ فێربوونی شێوازی نوسینی پرۆگرام كەتەنها وشەی “Kurdistan” ی بۆ چاپ دەكردین لە شاشەی دەرئەنجام ، كە یەك وشەكلیل (ئیعاز) مان بە كارهێنا ئەویش كە(cout<<” Kurdisatan”;) بوو ،وشە كلیلەكە پێك  دێت لە كورتكراوەی دوو وشە كە (c++ و  out)ـە ،دەتوانین بڵێین ئەم وشەكلیلە بەكاردەهێنریت بۆ نیشاندانی هەر تێكستێك كە لەنیوان دوو فاریزەكە (Double Quotation) ،وە بۆ مەبەستی نیشان دانی دەرئەنجامیش بەكاردەهێنرێت بۆ نمونە ئێمە هاوكێشە یەكمان هەیە بەم شێوەیەx=y+z  بۆ دەرخستنی نرخی گۆراوی x لە هاوكێشەكە كە ئەنجامی كۆكردنەوەكەی تێدا هەڵگیراوە  دەنوسین cout<<x;  .

لەم زمانەدا وا پێوست دەكات كە هەر شتێكمان بە كارهێنا ئەوە پێوستە لەسەرەتادا رایبگەینین بە شێوەی گۆراوە (Variable)، بۆ نمونە ئەگەر ویستمان دوو ژمارە كۆبكەینەوە لەسەرتادا دەبێت دوو گۆراو رابگەینین ، چۆن گۆراو رادەگەیندرێت ؟ كاتێك گۆراو رادەگەیەنین واتە جۆرەكەی (Data Type)  دیاری دەكەین ، سەرەتا جۆری گۆراوەكە دەنوسین ئینجا بۆشاییەك یان زیاتر بە جێ‌ دەهێڵین ، بۆنمونە ئەگەر گۆراوی (age)   یاخود هەرناویكی تر  بە (int) رابگەیەنین بەم شێوە دەبێت:        int age;
(Data Type) (جۆرەكانی داتا) چی یە ؟ لە زۆربەی هەرە زۆری زمانەكانی پرۆگرامسازی  هەیە، جۆری داتا  تایبەتە بە و زمانە واتە لە زمانێكی پرۆگرامسازی بۆ زمانێكی تر دەگۆریت كە بەكارهێنانیان دەگەرێتەوە سەر جۆری پێوستی پرۆگرامەكانمان  بۆنمونە ئێمە دەمانەوێت پرۆگرام بنوسین  بۆ كۆكردنەوەی دوو ژمارە پێوستە ئەو جۆرە داتا تایپە هەڵبژێرین كە كە لە گەڵیدا  بگونجێت  ، ئەمانەن بەشێكن لە   (Data Type) ی  زمانی ++C :

داتا ی جۆری (int  ) بۆ ژمارە تەواوەكان بەكاردەهێنرێت كە  ژمارە موجەب و سفرو سالبەكان  دەگرێتەوە وە قەبارەكەی لە كۆمپیوتەرە كۆنەكان دوو بایتە بەڵام لە كۆمپیوتەرە نوێیەكان چوار بایت لە مێمۆری (RAM) داگیردەكات وە سنوری واتە گەورەترین و بچوكترین ژمارە كە لە خۆ دەگرێت بەم شێوەیەیە  (32,768  بۆ32,767-) ،وە جۆری (long) وەك جۆری (int) ە بەڵام تواناكەی واتە ژمارەیەكی زیاتر لە خۆ دەگرێت واتە لە (2,147,483,647 بۆ 2,147,483,648-) ، وە (char)  پیت   واتە بۆ تیكست بەكاردەهێنریت وە دەتوانێت یەك بایت داگیربكات ، ئەگەر ویستمان پرۆگرامیك بۆ كۆكردنەوەی دوو ژمارە بنوسین بەڵام ژمارەكان رێژەیی بوون واتە كەرت بوون وەك(2.3 یان 7.88) ئەوا ناتوانین جۆری  (int) هەڵبژیرین چونكە ئەو تەنها ژمارەی تەواو وەردەگریت  هەریەكە لە (0.3 و 0.88) فەرامۆش دەكات بۆیە دەبێت جۆری (float)  هەڵبژیرین ، ئەویش دەتوانێت 4 بایت داگیربكات وە سنورەكەی لە (  x 10+38  3.4  بۆ    x 10-383.4 ) دەبێت .
دەبێت ئەوە بزانین كە داتا تایپەكان زۆر گرنگە شارەزایان بین،وە بزانین چۆن بەكاریان دەهێنن ، دەبێت لەكاتی بەكارهێنانیان رەچاوەی قەبارەیان بكەین چونكە هەروەك باسمان كرد كە هەریەكێكیان قەبارەیەك داگیردەكەن لە مێمۆری (RAM) ئەگەر هاتوو رەچاوەی قەبارەیان  نەكەین ،ئەوە دەتوانین بڵێین شۆینكی زۆر  و بی سود لە مێمۆری كۆمپیوتەرەكەمان بە  خۆراییی داگیر دەكەین ، شتێك هەیە زۆر گرنگە لەهەموو زمانەكانی پرۆگرامسازی  ئەویش تێكرای كاتی جێ‌ بەجێ‌ كردنە(Execution Time ) كە بریتیە لە وكاتەی كە كۆمپایلەر یاخود پرۆسێسەر  دەی خایەنێت بۆ جێ‌ بە جێ‌ كردنی پرۆگرامەكەمان  پێوستە لە هەموو زمانەكانی پرۆگرام نوسین رەچاوەی ئەوە بكەین كەپرۆگرامەكەمان  چەند كاتی پێوستە بۆ ئەوەی (RUN)  بێت بە تایبەتی ئەگەر بمانەوێت پرۆگرامێكی  سەركەوتوو بنوسین .بەكورتی دەتوانین بڵێین بەگشتی سێ‌ جۆری گۆراو هەیە كە بریتین لە گۆڕاوی ژمارەی تەواو ،گۆراوی ژمارەی راستی وە گۆراوی پیت  (char).وە دەبێت رەچاوی ئەوە بكەین كە گۆراوەكەمان بەچی ناساندوە دەبێت بەهەمان ناو بانگی بكەین لە ناو پرۆگرامەكەمان بۆنمونە ئێمە بۆ وەرگرتنی تەمەن گۆراویكمان راگەیاندوە لە جۆری ژمارە بەناوەی (age)  دەبێت لە ناو پرۆگرامەكەی خۆماندا بەهەمان ناو بانگی بكەین وە ئەگەر بە (Age)   بانگی بكەین ئەوە هەڵەیە هەرچەندە لەرووی زمانەوانیەوە  یەك مانایان هەیە بەڵام لە زمانی ناوبراو جیاوازە.بۆ دیاری كردنی نرخ بۆ گۆراو كەلەناو بەرنامەدا راگەیەنرا، توانای هەڵگرتنی زانیاری دەبێت، جا ئەو زانیاریە نرخی ژمارەیی بێت پیت،هەروەها رەفتارێكی  تایبەتی هەیە كە هەر بەناوەكەیەوە دیارە، ئەویش ئەوەیە دەتوانرێت لە هەر كاتێكدا پێوستی كرد دەتوانیت نرخەكەی بگۆریت.دەتوانین بە دوو شێواز نرخ بۆ گۆراوەكانمان دیاری بكەین ، ئەوانیش  راستەوخۆ و خستنە ناو، دەتوانین بەشێوەكی راستەوخۆ لەناو بەرنامەكدا نرخی بۆ دیاری بكەین بەهۆی ئامرازی یەكسانە (=)،واتە گۆراوەكە یەكسان دەكەین بە ئەو نرخەی كە خۆمان مەبەستمانە بۆنمونە:

دەبێت ئەوەش بزانین كە نرخ بۆ داتای جۆری (char) لە نێوان دوو نیشانەی وەرگرتندا بنوسرێت ،وە شێوەی دووەم بۆ دانانی نرخ بۆ گۆراو بەهۆی خستنە ناو (input) نرخ دەدەین بە گۆراو ئەویش بەهۆی وشەكلیلی (cin>>name of variable )  ، بۆ زیاتر روون كردنەوەی بەكا رهێنانی  ئەم وشە كلیلە و دوو جۆرەكەی دانی نرخ بە گۆراو ئەم نموونەیە وەردەگرین :-

لە سەرەتادا گۆراویكمان راگەیاندووە بە ناوی a وە بە شێوەكی راستەوخۆ نرخمان پێداوە كە ژمارە 5 ە ، پاشانیش گۆراوی b مان راگەیاندووە  كە نرخمان بەشێوەێكی راستەوخۆ پێنەداوە بەڵكو تەنها بە شێوازی خستنە ناو بەهۆی وشەكلیلەی  cin>> لەكاتی جێ‌ بە جێ‌ كردنی (Run) ی پرۆگرامەكە چاوەروانی نرخ دەكات كە لە كیبۆردەوە نرخی پێ‌ بدەین،وە گۆراوێكی ترمان راگەیاندووە  بەناوی c بۆ ئەوەی ئەنجامی كۆكردنەوەكەی لە ناودا هەڵبگرین،پاشان بۆ ئەوە پرۆگرامەكەمان بەشێوەك بێت كە تێ‌ بگەین ئەم تێكستەمان نیشان دەدەین  (please Enter the value of b)  بۆ ئەوەی بزانین ئێستا دەبێت نرخ بدەین بە گۆراوەیb  ،پاشان نرخەكەی پێ‌ دەدین كە دەتوانین هەر ژمارەیەكی تەواو بێت كەلەگەل تاییبەتمەندی  (Data Type)  ەكەی بگونجێت ،پاشان هەڵسان بە كۆكردنەوەی گۆراوەكان وە دەركردنیان لە گۆراوەی c ، بۆ بینینی دەرئەنجامەكەی هەڵدەستین  بە دەرخستنی نرخی گۆراوی c كە ئەنجامەكەی تێدایە سەیری پرۆگرامەكە بكە.

تاگەکان سی پلس پلس
بۆچوونەکان
  • Rebin Sarbaz

    دواى سڵاو
    دەست خۆشیتان لێدەکەم بۆ بڵاوکردنەوەى بابەتەکانتان , بەڵام
    Double Coition بەم شێوەیە نانوسرێت بەڵکو ئەمە شێوە ڕاستەکەیەتى Double Quotation
    چونکە ئەگەر بەم شێوەیە نەنوسرێ ئەوە ماناکەى دەگۆڕێت , وە لە کۆتاییدا هیواى سەرکەوتنتان بۆ دەخوازم .

    • تۆری تەکنەلۆژیای زانیاری کوردی

      ده‌ست خۆش براكه‌م ، زۆر سوپاس.. چاكی ده‌كه‌ین إن شالله‌.

بۆچونی تۆ