پاسکی (Passkey): ڕێگایەکی نوێ و سەلامەتتر بۆ چوونەژوورەوە بۆ ناو ئەپ و ماڵپەرەکان

پاسکی چییە؟

پاسکی (کلیلی تێپەڕبوون) تەکنەلۆژیایەکی نوێیە کە جێگرەوەی تێپەڕەوشەیە (Password) و بۆ چوونەژوورەوەیە بۆ هەژمارەکانت لە ئینتەرنێت. لە جیاتی ئەوەی وشەیەکی نهێنی بنووسیت، پاسکی پەنجەمۆر (Fingerprint)، ناسینەوەی ڕووخسار، یان کۆدێکی تایبەت لە مۆبایلەکەت بەکاردەهێنێت بەبێ ئەوەی پێویست بکات خۆت وشەی نهێنی بنوسیت و داخڵ بکەیت.

بۆچی پاسکی باشترە؟

١. سەلامەتی زیاتر

• هاکەرەکان ناتوانن پاسکی بدزن، چونکە هیچ وشەیەکی نهێنی نییە کە بدزرێت
• پاراستنی باشتر لە هێرشی فیشینگ (Phishing)
• پێویستی بە بیرهێنانەوەی وشەی نهێنیی ئاڵۆز نییە

٢. ئاسانتر لە بەکارهێنان

• چوونەژوورەوە بە خێرایی و بەبێ نووسین
• بەکارهێنانی ئامرازە بایۆمێتریەکان کە پێشتر لە مۆبایل یان لاپتۆپەکەت بوونیان هەیە، وەکو پەنجەمۆر و ناسەرەوەی دەموچاو.

٣. ڕێگری لە دووبارەکردنەوەی وشەی نهێنی

• هەر وێبسایتێک پاسکییەکی جیاوازی تایبەتی خۆی هەیە
• ئەگەر یەک وێبسایت هێرشی بکرێتەسەر، ئەکاونتەکانی ترت سەلامەتن

چۆن کاردەکات؟

نموونە:

١. دەچیتە سەر وێبسایتێک وەک Google یان Apple

٢. دەست دەکەیت بە دروستکردنی پاسکی لە جیاتی وشەی نهێنی

٣. سیستەمەکە داوای ناسینەوەی پەنجەمۆر یان ڕووخساری تۆ دەکات

٤. مۆبایل یان لاپتۆپەکەت کلیلێکی دیجیتاڵی تایبەت پاشەکەوت دەکات

٥. جاری داهاتوو، تەنها پەنجەمۆر یان ناسینەوەی ڕووخسارت پێویستە بۆ چوونەژوورەوە

نموونەی زنیدوو:

دۆخی ١: چوونەژوورەوە بۆ Gmail

• شێوازی کۆن: نووسینی وشەی نهێنی: “MyP@ssw0rd123!”
• بە پاسکی: داگرتنی پەنجەمۆر لەسەر مۆبایلەکەت و تەواو!

دۆخی ٢: کڕینی شت لە ئینتەرنێت

• شێوازی کۆن: نووسینی وشەی نهێنی + کۆدی پشتڕاستکردنەوە 2FA لە SMS
• بە پاسکی: تەنها تەماشاکردنی کامێرای مۆبایلەکەت بۆ ناسینەوەی ڕووخسارت

هەندێک لەو کۆمپانیایانەی لە ئێستادا پشتگیری لە پاسکی دەکەن

زۆرێک لە کۆمپانیا گەورەکان ئێستا پاسکی پێشکەش دەکەن:

• Apple – بۆ Apple ID
• Google – بۆ ئەکاونتەکانی خۆی وەکو Gmail و خزمەتگوزارییەکانی تری
• Microsoft – بۆ ئەکاونتی مایکرۆسۆفت
• Amazon – بۆ کڕین
• PayPal – بۆ پارەدان

چۆن دەست پێ بکەیت؟

١. بڕۆ بۆ ڕێکخستنەکانی ئەکاونتەکەت

٢. بگەڕێ بۆ بەشی “سەلامەتی” یان “Security”

٣. “دروستکردنی پاسکی” یان “Create a Passkey” هەڵبژێرە

٤. ڕێنماییەکان جێبەجێ بکە بۆ ڕێکخستنی ناسینەوەی بایۆمێتریک وەکو فەیس ئای تی یان پەنجەمۆر

لە کۆتایدا، پاسکی داهاتووی سەلامەتی دیجیتاڵە. ئاسانترە، سەلامەتترە، و وادەکات ژیانت لە سەر ئینتەرنێت ئارامتر و پارێزراوتر بێت. پێشنیار دەکەم هەر زوو دەست بکەیت بە گۆڕینی ئەکاونتە گرنگەکانت بۆ پاسکی. وشەی نهێنیەکانت لەبیر بکە – داهاتوو بۆ پاسکییە!

سەردار عبدالله

مامۆستای زانکۆ و هەڵگری ماستەر لە فێرکردنی زمانی ئینگلیزی و تەکنەلۆژیا. ساڵانێکە هەواڵ و زانیاری بە زمانی کوردی دەنوسم و ئێستاش لێرە هەم نوسەر و هەمیش بەڕێوەبەری گشتیم بۆ ماوەی زیاتر لە ١٤ ساڵە. هەروەک گرافیک دیزاینەریش خەونی منە! کرتە لە وێنۆچکەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانم بکەن بۆ ئەوەی زیاتر بمناسن!